Algemene Beschouwingen 8 november 2011.

Voorzitter,

Van de in de beleidsbegroting benoemde programma’s vind GroenLinks de facetagenda duurzaamheid bijzonder belangrijk. Ecologie en gezond financieel beleid versterken elkaar. Twee voorbeelden:

1) GroenLinks prijst zichzelf gelukkig dat het de afgelopen 17,5 jaar onderdeel uit heeft gemaakt van de diverse colleges in deze gemeente. In die rol konden we helpen voorkomen dat er veel te veel grond werd aangekocht. Mede door onze kritische houding en bestuurlijke insteek is bereikt dat we niet in dezelfde problemen zijn belandt als een aantal van de ons omliggende gemeenten. Namelijk: braakliggende gronden en onbetaalbare rente. Kortom: hoe het behoud van groen en goed financieel beleid samenvallen.

2) Het GroenLinks plan om de driehoek tussen Hengelo, Oldenzaal en Enschede vooral onbebouwd te laten en voor een groot deel terug te geven aan de natuur, in plaats van daar een altijd geld slurpende luchthaven te situeren blijkt steeds realistischer. Onlangs moesten de provincie en onze grootste buurgemeente voor de eerste stappen, en er vliegt nog helemaal niets, al bijna 14 miljoen bijpassen.

Voorzitter,

We gaan er van uit dat goed nadenken over ecologie, duurzaamheid en veranderende bevolkingssamenstelling veel belangrijker is voor een gezond economisch en financieel beleid dan het vergane denken in kwantitatieve groei en het opsouperen van grondstoffen en natuur. We zijn dan ook verheugd dat duurzaamheid zo´n prominente plek inneemt in deze beleidsbegroting en zullen de komende jaren blijven opletten dat deze agenda concreet wordt ingevuld.

De financiële toekomst. Die blijft onzeker, maar we moeten er voor waken om de stand van zaken dramatischer neer te zetten dan hij is. Klassieke Griekse drama´s kennen drie bedrijven, en niemand weet in het hoeveelste bedrijf we nu zitten. Tegelijk zien we dat Nederland in het huidige plaatje rentevoordeel heeft en op die manier verdient aan de crisis. Het is allemaal erg onoverzichtelijk. En het is dan ook niet vreemd dat er een Occupy-beweging is ontstaan. Mensen hebben het idee dat er ver boven hun hoofd wat hebberige kwajongens op toetsen drukken waarmee ze in luttele nanoseconden miljarden over de wereld slepen. Helaas klopt dat idee ook nog vrij aardig.

Het is de taak van Europa, van Nederland maar ook van Hengelo om er voor te zorgen dat het financiële weer rustig en stabiel is voor onze inwoners. Als dat betekent dat je af en toe moet bezuinigen, en los daarvan altijd moet blijven evalueren of de doelen waaraan je je geld uitgeeft nog wel de juiste doelen zijn, dan is dat wat ons betreft winst. Waarbij je er goed op moet letten dat de verliesrekening, want die is er ook, niet bij mensen terecht komt die dat slecht kunnen dragen.

De financiële toekomst van Hengelo ziet er in de meerjarenbegroting gezond en inzichtelijk uit, maar biedt gezien onze opmerkingen van zojuist geen garanties voor de toekomst. Dat kun je ook niet als alleenstaande gemeente. Daarom blijft het belangrijk om op te trekken met anderen en daar waar je kunt invloed laat gelden, kansen opspoort en benut. Een ons inziens verstandig pleidooi, om stedenbanden, regio en Euregiowerk alsmede de contacten in Brussel en Straatsburg op toptemperatuur te houden.

Als we kijken naar de inkomstenkant een paar opmerkingen:

- We kunnen ons vinden in de tarieven en heffingen zoals die worden voorgesteld. De kleine verhoging van de OZB vinden we een goede inkomensgerelateerde maatregel waarmee Hengelo 40 banen in stand kan houden die anders door het Rijk waren geschrapt. Banen bij welzijnsinstellingen, culturele instellingen en voor buurtgericht werken. Dat daarmee de gemiddelde huizenbezitter een tientje per jaar meer gaat betalen en inwoners met echt grote huizen een paar tientjes lijkt ons meer dan gerechtvaardigd.

- De verhoging van de hondenbelasting met 6,6% vinden we ongericht. Onderzoek wijst uit dat met name oudere alleenstaanden profijt hebben van een huisdier zoals een hond, sterker nog, men daardoor langer zelfstandig kan blijven en meer sociaal contact heeft. Tegelijk  vinden we de taakstelling om meer geld binnen te halen, zoals gezegd, niet slecht. Een motie die dit bedrag ook via de OZB zou willen binnen halen zouden we kunnen ondersteunen. Dan moet dat geld echter wel naar de bestemming die nu ook wordt genoemd namelijk groenbeheer.

- Zorgen maken we ons om de sterk verminderde parkeeropbrengsten. We verwachten dat het college op korte termijn met mogelijke oplossingen komt.

Voorzitter, tot zover onze opmerkingen over duurzaamheid en financiën. Twee onderwerpen die wat ons betreft in relatie tot elkaar staan en die prominent op de agenda blijven staan in de komende tijd.

Uiteraard zijn er ook andere zaken uit de begroting die toelichting verdienen. We zullen proberen dit kort en puntsgewijs te doen:

Cultuur:

We kunnen ons vinden in de richting zoals die twee weken geleden door het college werd aangegeven. We laten de Schouwburg, Metropool en de Bibliotheek met rust. Zoals al eerder aangegeven gaat het hier volgens ons om locatiegebonden activiteiten, en ze hebben hun steentje aan de bezuinigingen al bijgedragen. Met de landelijke regeling om entreekaartjes te laten vallen onder het 19% BTW tarief kunnen we in het geval van de podia zelfs spreken van een steen. We zoeken, net als het college,  de extra bezuiniging bij de beleidsterreinen expositie en educatie. Wat ons betreft komt er één duidelijk aangestuurde lijn op het gebied van de collecties, zowel het bewaren als het exposeren daarvan. Dit geldt ook voor één duidelijk aangestuurde lijn op het gebied van cultuureducatie, waarin onder meer Crea een belangrijke rol heeft. We denken dat daar winst is te halen omdat het aanbod op deze gebieden momenteel veel te versplinterd is.

Tegelijk willen we aangeven er grote waarde aan te hechten dat grotere exposities en evenementen zoals de Twente Biënnale en de uitreiking van de Wolvecampprijs blijven bestaan. We gaan er van uit dat het college, zoals toegezegd, op de genoemde beleidsgebieden nog met een duidelijk verhaal komt.

Welzijn:

Wat bij cultuur geldt is ook op welzijn van toepassing: we denken niet vanuit gebouwen maar vanuit activiteiten. Gezien de grote bezuinigingsopgave op het gebied van accommodaties zal het onvermijdelijk zijn dat her en der bezit wordt afgestoten. En dan kijk je natuurlijk naar wat er gebeurt en of dat niet elders beter en goedkoper zou kunnen gebeuren. Wat ons betreft zijn hier geen taboes, ook niet op het gebied van jeugd- jongerenwerk. Het omdenken van steen naar doen staat centraal. En dat moet afrekenbaar waargemaakt worden.

Mobiliteit:

Alle ruimte voor fiets en openbaar vervoer. Daarnaast mogen bezuinigingen op onderhoud niet leiden tot verkeersonveiligheid. Dat is de kern. We hebben begrepen dat het aanleggen van rood asfalt op vrij liggende fietspaden  kostbaar is, ook in het onderhoud. Voorzitter, dat slikken we met enige tegenzin. We verwachten op korte termijn de geactualiseerde fietsnota te ontvangen en gaan er van uit dat de fietsersbond hier op een goede manier bij betrokken blijft. Laat het duidelijk zijn: daar waar de fietser ruim baan krijgt vindt u GroenLinks aan uw zijde. En dan gaat het niet alleen over de kleur van het asfalt maar ook over fiets parkeren en overige  maatregelen die de burger stimuleren om eerder de fiets dan de auto naar de stad te nemen.

Bomen en groen:

Door het college is aangegeven dat er binnenkort een groenplan komt waarin het omgaan met het Hengelose  bomenbestand uitvoerig  beschreven staat. We geven u mee dat het planten van bomen op plekken waar ze tot wasdom kunnen komen onze voorkeur heeft, niet alleen vanuit financieel oogpunt, maar ook vanuit duurzaamheid. We vragen u hierbij tevens opnieuw te kijken naar de mogelijkheid om bomen te laten adopteren door particulieren of bedrijven.

Voor wat betreft groen in het algemeen zien we mogelijkheden in de zogenaamde pauzelandschappen. Oftewel die plekken die voorlopig niet voor hun bestemming gebruikt worden. We vragen het college dit mee te nemen in het nog te verschijnen groenplan en daar ook Welbions bij te betrekken. De brief die we de afgelopen week mochten ontvangen van Dhr. Zwienenberg geeft eens te meer aan dat groen economische en maatschappelijke waarde heeft. Daarnaast,  en dat lijkt ons het doorslaggevende argument: groen maakt gezond!

Voorzitter,

Tenslotte nog iets over de inhoud van het proces dat we afgelopen jaar met z’n allen hebben doorlopen. We hebben de woorden kaasschaven versus kerntakendiscussie, Den Haag versus Hengelo, moeilijke tijden en pijn doen en vooral de woorden visie en beleid vaak gehoord. Daar ontkom je niet aan. Vaak reageren we dan vanuit ons eigen “isme”. Of dat nu liberalisme is of socialisme, kapitalisme of realisme. Of, en ook dat komt voor, populisme en cliëntelisme. Op zich begrijpelijk. En GroenLinks is geen voorstander van gedepolitiseerde besturen zoals nationale regeringen. Maar het kan geen kwaad om bij een collectief ervaren bedreiging als een crisis over de eigen schaduw heen te springen en wat minder primair vanuit het eigen “isme” te reageren. We gaan er van uit dat deze raad en dit college hier toe in staat zijn.